تتر چیست؟ توضیح یک‌صفحه‌ای برای گیرنده‌ی هدیه

آخرین به‌روزرسانی: ۱۴ آبان ۱۴۰۵

نویسنده: علیرضا جلیلی، بنیان‌گذار رمزبانک

تتر (USDT) یک توکن دیجیتال است که طوری طراحی شده که ارزشش برابر یک دلار آمریکا بماند. شرکتی به نام Tether آن را منتشر می‌کند و می‌گوید در ازای هر توکن، دارایی ذخیره نگه داشته است.

اگر بخواهیم تتر چیست به زبان ساده بگوییم: چند دلار دیجیتال در دست دارید که یک شرکت خصوصی پشتش ایستاده، نه بانک مرکزی آمریکا. این صفحه برای کسی است که کارت هدیه تتر گرفته و می‌خواهد در پنج دقیقه بفهمد چه چیزی دارد. خریدار هدیه هم برای جزئیات خود کارت می‌تواند راهنمای کارت هدیه تتر را بخواند. اگر کارت شما بیت‌کوین است، راهنمای گیرنده کارت هدیه به کارتان می‌آید.

خلاصه در یک نگاه

• تتر یا USDT توکنی است که هدفش برابری یک‌به‌یک با دلار آمریکاست. طبق داده روزانه CoinGecko، قیمتش در یک سال منتهی به ۱۴ آبان ۱۴۰۵ همیشه بین ۰٫۹۹۸ و ۱٫۰۰۳ دلار بوده است.
• پشتوانه‌اش ذخایر شرکت Tether است. طبق گواهی مؤسسه BDO برای ۸ مهر ۱۴۰۵، دارایی‌های شرکت حدود ۷٫۹۵ میلیارد دلار بیشتر از بدهی‌هایش بوده است.
• تتر بی‌ریسک نیست. یک بار تا ۹۵ سنت افت کرده، ناشرش می‌تواند توکن‌ها را مسدود کند و ارزش تومانی‌اش همراه دلار بازار بالا و پایین می‌رود.
• با کارت هدیه تتر رمزبانک می‌توانید موجودی را نگه دارید، به عضو دیگری از رمزبانک منتقل کنید یا در پنل به تومان تبدیل کنید.

تتر در یک جمله

تتر دلاری است که روی بلاکچین ثبت شده و شرکتی خصوصی متعهد شده برای هر واحدش یک دلار ذخیره نگه دارد. USDT نماد آن در صرافی‌هاست و خود شرکت آن را USD₮ می‌نویسد.

سه کلمه را همین اول روشن کنیم:

• توکن یعنی واحدی دیجیتال که روی یک بلاکچین ثبت می‌شود و می‌شود آن را از یک حساب به حساب دیگر فرستاد.
• استیبل‌کوین یعنی رمزارزی که قیمتش به یک دارایی بیرونی گره خورده تا ثابت بماند. تتر بزرگ‌ترین استیبل‌کوین دلاری است و طبق اعلام خود شرکت، حدود ۱۸۴ میلیارد دلار از آن در گردش است.
• شبکه یعنی بلاکچینی که توکن روی آن جابه‌جا می‌شود. تتر روی چند شبکه وجود دارد، مثل ترون و اتریوم. اگر تتر را روی یک شبکه به آدرسی بفرستید که مال شبکه دیگری است، ممکن است پول برنگردد.

تا وقتی موجودی شما داخل رمزبانک است، لازم نیست درگیر شبکه و آدرس شوید. این‌ها فقط وقتی مهم می‌شوند که بخواهید تتر را به کیف پول یا صرافی دیگری ببرید.

تتر چطور ارزشش را ثابت نگه می‌دارد؟

با دو چیز: ذخیره و بازخرید. وقتی کسی به شرکت Tether دلار می‌دهد، شرکت به همان اندازه تتر تازه منتشر می‌کند. وقتی کسی تتر را به شرکت برمی‌گرداند، دلارش را پس می‌گیرد و آن توکن از گردش خارج می‌شود.

همین سازوکار قیمت را نزدیک یک دلار نگه می‌دارد. اگر قیمت تتر در بازار مثلاً به ۹۹ سنت برسد، معامله‌گرهای بزرگ آن را ارزان می‌خرند و به یک دلار پس می‌دهند. این خرید، قیمت را دوباره بالا می‌برد. شرط کار این است که ذخیره واقعاً وجود داشته باشد.

آخرین گزارش رسمی را ببینیم. تتر در ۸ آبان ۱۴۰۵ گزارش سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ را منتشر کرد که مؤسسه BDO تهیه کرده است:

به زبان ساده: طبق این گزارش، شرکت برای هر ۱۰۰ دلار تتری که منتشر کرده، حدود ۱۰۴ دلار و ۳۵ سنت دارایی داشته است. سه ماه قبل این حاشیه حدود ۲٫۲٪ بود.

دو نکته را کنار این عددها بگذارید. اول، این گزارش «گواهی» است، یعنی عددهایی که مدیریت شرکت برای یک روز مشخص اعلام کرده و BDO بررسی کرده، نه حسابرسی کامل یک سال. دوم، همه ذخایر نقد و اوراق نیست. به گزارش crypto.news حدود ۱۹ میلیارد دلار طلا و ۸٫۴ میلیارد دلار بیت‌کوین هم در ذخایر بوده، و این دو خودشان نوسان دارند.

حرف شرکت یک طرف، رفتار قیمت طرف دیگر. داده روزانه CoinGecko از ۱۵ آبان ۱۴۰۴ تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد کمترین قیمت تتر ۰٫۹۹۸۲ دلار (۸ آبان ۱۴۰۵) و بیشترینش ۱٫۰۰۲۵ دلار (۳ خرداد ۱۴۰۵) بوده است. در هیچ روزی بیش از ۰٫۳٪ با یک دلار فاصله نداشته است.

تتر چه ریسکی دارد؟

تتر کم‌نوسان است، ولی چهار ریسک واقعی دارد که گیرنده هدیه باید بداند.

برابری با دلار تضمین نیست

در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ (۱۲ مه ۲۰۲۲)، وقتی استیبل‌کوین دیگری به نام TerraUSD فروپاشید، قیمت تتر تا ۹۵ سنت پایین آمد. به گزارش CNBC، روز بعد دوباره به یک دلار برگشت. افت کوتاه بود، ولی نشان داد برابری با دلار می‌تواند بشکند.

ارزشش به اعتماد به یک شرکت بسته است

کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) در مهر ۱۴۰۰ تتر را ۴۱ میلیون دلار جریمه کرد. طبق بیانیه CFTC، تتر سال‌ها ادعا کرده بود همه توکن‌هایش پشتوانه دلاری دارند، در حالی که در یک بازه نمونه ۲۶ ماهه فقط در ۲۷٫۶٪ روزها ذخیره کافی داشت. S&P Global Ratings هم در آذر ۱۴۰۴ امتیاز ثبات USDT را به ۵، ضعیف‌ترین سطح مقیاسش، رساند.

ناشر می‌تواند تتر را مسدود کند

تتر مثل بیت‌کوین بی‌صاحب نیست. خود شرکت در ۱۱ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد بعد از هک صرافی بایننس، ظرف ۳۰ دقیقه بیش از ۱٫۵ میلیارد دلار تتر را مسدود کرده است. این قدرت برای مقابله با دزدی مفید است، ولی یعنی یک شرکت می‌تواند موجودی یک آدرس را قفل کند.

ثبات دلاری یعنی ثبات تومانی نیست

تتر قرار است برابر دلار بماند، پس ارزش تومانی‌اش تقریباً همراه دلار بازار آزاد حرکت می‌کند. صبح ۱۴ آبان ۱۴۰۵ هر تتر در نوبیتکس حدود ۲۶۸ هزار و ۲۰۰ تومان معامله می‌شد.

در این یک سال، کسی که تتر نگه داشت به تومان پول بیشتری داشت، اما بین اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۵ حدود یک‌ششم ارزش تومانی‌اش موقتاً کم شد. این داده گذشته است و چیزی درباره آینده نمی‌گوید.

یادداشت ریسک: این مطلب توصیه سرمایه‌گذاری نیست. تتر را شرکتی خصوصی منتشر می‌کند و برابری‌اش با دلار تضمین‌شده نیست. ارزش تومانی آن هم با نرخ ارز تغییر می‌کند و ممکن است کم شود.

با کارت هدیه تتر چه کنم؟

اول کارت را فعال کنید، بعد با خیال راحت تصمیم بگیرید که نگهش دارید، منتقلش کنید یا به تومان تبدیلش کنید.

1. فعال‌سازی: طبق صفحه کارت تتر، احراز هویت پایه یعنی شماره موبایل و کارت ملی کافی است و برای مبلغ‌های بالاتر ممکن است کارت بانکی هم بخواهند. کد فعال‌سازی طبق پرسش‌های پرتکرار درباره اعتبار کد شش ماه از تاریخ خرید اعتبار دارد، پس آن را کنار نگذارید.
2. نگه داشتن: اگر پول را فعلاً لازم ندارید و ارزش دلاری برایتان مهم است، موجودی را نگه دارید.
3. تبدیل به تومان: صفحه محصول می‌گوید هر زمان می‌شود از پنل تبدیل کرد و تسویه حداکثر ۲۴ ساعت کاری طول می‌کشد. مراحلش در تبدیل تتر هدیه به تومان آمده است.
4. انتقال: طبق صفحه محصول، موجودی به اعضای دیگر رمزبانک قابل انتقال است.

اگر خریدار هدیه هستید، این برگه را همراه کارت بفرستید:

نظر من به‌عنوان کسی که این محصول را ساخته: تتر را با حساب پس‌انداز اشتباه نگیرید. سود اوراق خزانه‌ای که پشت تتر است به خود شرکت می‌رسد، نه به شما. تتر برای نگه داشتن ارزش دلاری یک مبلغ مشخص خوب است. قرار نیست آن را بزرگ کند.

کد کارت مثل پول نقد است. برای مراقبت از کد کارت هدیه چند قاعده ساده کافی است. اگر هنوز بین تتر و بیت‌کوین برای هدیه بعدی مردد هستید، فرق هدیه تتر و بیت‌کوین را با داده یک سال ببینید. تصویر کلی هم در کارت هدیه ارز دیجیتال برای گیرنده آمده است.

سؤالات متداول

تتر همیشه یک دلار است؟

تقریباً، ولی تضمین‌شده نیست. در یک سال منتهی به ۱۴ آبان ۱۴۰۵ قیمتش بین ۰٫۹۹۸ و ۱٫۰۰۳ دلار ماند، اما در اردیبهشت ۱۴۰۱ برای مدت کوتاهی تا ۹۵ سنت افت کرد. ارزش تومانی‌اش هم ثابت نیست و همراه دلار بازار آزاد تغییر می‌کند.

تتر را کجا می‌شود خرج کرد؟

برای خرج کردن در ایران معمولاً اول باید آن را به تومان تبدیل کرد. در رمزبانک می‌توانید موجودی را از پنل به تومان تبدیل کنید یا به عضو دیگری منتقل کنید. بیرون از رمزبانک، تتر بیشتر در صرافی‌ها و سرویس‌هایی به کار می‌رود که USDT می‌پذیرند.

USDT چیست و با تتر چه فرقی دارد؟

فرقی ندارد. USDT نماد معاملاتی همان تتر است، مثل اینکه دلار را USD می‌نویسند. شرکت Tether محصول جداگانه‌ای هم با پشتوانه طلا دارد (XAU₮) که با USDT یکی نیست.

برای دیدن مبلغ‌ها، کارمزد و زمان ارسال کارت: مشاهده کارت هدیه تتر و شرایطش. طبق همین صفحه در ۱۴ آبان ۱۴۰۵، فروش کارت‌ها موقتاً متوقف است.

منابع

• صفحه گیفت کارت تتر و پرسش‌های پرتکرار رمزبانک (بازدید ۱۴ آبان ۱۴۰۵): احراز هویت، تبدیل به تومان، انتقال، اعتبار کد.
• گزارش سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ تتر، سایت رسمی Tether: دارایی‌ها، بدهی‌ها، اوراق خزانه و حجم در گردش، گواهی BDO برای ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶.
• خبر مسدودسازی بیش از ۱٫۵ میلیارد دلار تتر، سایت رسمی Tether، ۲ نوامبر ۲۰۲۶.
• ترکیب ذخایر تتر در سه‌ماهه سوم، crypto.news: سهم طلا و بیت‌کوین.
• قیمت تتر در CoinGecko (داده روزانه ۳۶۶ روز تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵) و دلار بازار آزاد در tgju (قیمت پایانی روزانه تا ۱۲ آبان ۱۴۰۵).
• بیانیه CFTC، ۱۵ اکتبر ۲۰۲۱، گزارش CNBC، ۱۳ مه ۲۰۲۲ و گزارش CoinDesk درباره امتیاز S&P، ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵.

درباره نویسنده: علیرضا جلیلی بنیان‌گذار رمزبانک است. پیش از آن مدیر محصول و مهندس DevOps بوده و محصولات فین‌تک و رمزارزی می‌سازد.