کارت هدیه طلا یا کارت هدیه بیت‌کوین؟ مقایسه‌ی بی‌تعارف
کارت هدیه طلا بهتر است یا کارت هدیه بیت‌کوین؟ مقایسه صادقانه نوسان پنج سال اخیر، کارمزد، نقدشوندگی و اینکه هر کدام برای چه کسی مناسب‌تر است.
۹ دقیقه مطالعه
فهرست مطالب (۸ بخش)
آخرین به‌روزرسانی: ۲۹ مهر ۱۴۰۵
نویسنده: علیرضا جلیلی، بنیان‌گذار رمزبانک
کارت هدیه طلا کارتی است که وزن مشخصی طلا را نشان می‌دهد که با تومان خریده شده و نزد صادرکننده کارت نگه داشته می‌شود؛ کارت هدیه بیت‌کوین مقدار مشخصی بیت‌کوین را در خود دارد. طلا برای بیشتر خانواده‌ها آشناتر و آرام‌تر است و بیت‌کوین نوسان بیشتری دارد، هم رو به بالا و هم رو به پایین.
این مقاله بخشی از راهنمای هدیه سرمایه‌ای است. اول یک نکته را روشن کنم: رمزبانک کارت هدیه طلا نمی‌فروشد و کارت‌هایش فعلاً بیت‌کوین و تتر هستند. کارت هدیه طلا را پلتفرم‌های آنلاین فروش طلا عرضه می‌کنند. پس اینجا اول توضیح می‌دهم این کارت‌ها به طور کلی چطور کار می‌کنند، بعد هر دو را با عددهای واقعی پنج سال گذشته کنار هم می‌گذارم.
خلاصه در یک نگاه
- کارت هدیه طلا معمولاً سهمی از طلای آب‌شده ۱۸ عیار در حساب یک پلتفرم آنلاین طلاست. گیرنده باید در همان پلتفرم ثبت‌نام و احراز هویت کند تا آن را بگیرد یا بفروشد.
- در پنج سال گذشته (۲۸ مهر ۱۴۰۰ تا ۲۸ مهر ۱۴۰۵) بیشترین افت تومانی طلای ۱۸ عیار ۲۷٪ بود و بیت‌کوین ۷۰٫۶٪.
- برنده هر سال عوض شده است: در چهار سال از شش سال شمسی اخیر طلا بیشتر بالا رفت و در دو سال بیت‌کوین.
- هزینه‌های کارت طلا پراکنده است: کارمزد خرید و فروش، گاهی هزینه کارت و ارسال، و حدود ۳٪ اگر طلای فیزیکی بخواهید. کارت بیت‌کوین رمزبانک در صفحه محصول کارمزد تبدیل ۰٫۵٪ نشان می‌دهد.
- برای گیرنده‌ای که طلا را می‌شناسد و پولش را زود لازم دارد، طلا انتخاب امن‌تری است. برای جوانی که افق چندساله دارد و نوسان نگرانش نمی‌کند، بیت‌کوین معنا پیدا می‌کند.
کارت هدیه طلا چیست و چطور کار می‌کند؟
کارت هدیه طلا (یا گیفت کارت طلا) کارتی است که پشتوانه‌اش وزن مشخصی طلای واقعی است، نه یک مبلغ ثابت تومانی. ارزش کارت هر روز با قیمت طلا بالا و پایین می‌رود.
در بازار ایران سه شکل رایج دارد:
- کارت پلتفرم‌های طلای آنلاین: رایج‌ترین نوع. خریدار طلای آب‌شده را با نرخ روز می‌خرد و روی کارت می‌گذارد، مثلاً ۲۰۰ میلی‌گرم یا یک گرم، با یک کد یا QR کد.
- کارت‌هایی که شمش خیلی کوچک دارند: در بعضی کارت‌ها یک تکه طلای فیزیکی چندسوتی داخل بسته‌بندی کارتی است. این همان طلای فیزیکی است، فقط در قالب کارت.
- کارت هدیه صندوق طلا: گیرنده با آن واحد صندوق طلای بورسی می‌خرد و مالک واحد صندوق است، نه طلا.
در نوع اول، گیرنده کد را در اپلیکیشن همان پلتفرم وارد می‌کند، ثبت‌نام و احراز هویت را کامل می‌کند و طلا به حسابش می‌رود. از آنجا سه کار می‌تواند بکند: طلا را نگه دارد، آن را با قیمت همان پلتفرم بفروشد، یا درخواست تحویل طلای فیزیکی بدهد.
هزینه‌های کارت هدیه طلا
کارت هدیه طلا اجرت ساخت ندارد، چون طلای آب‌شده است و زیورآلات نیست. ولی هزینه‌های دیگری دارد:
- کارمزد خرید و فروش: خبرگزاری مهر در گزارش آذر ۱۴۰۴ کارمزد پلتفرم‌های آنلاین طلا را از نیم تا دو درصد گزارش کرده است.
- هزینه کارت و ارسال: بعضی پلتفرم‌ها کارت را فقط در تهران با پیک یا حضوری تحویل می‌دهند و بعضی برای ارسال پستی هزینه جدا می‌گیرند.
- تحویل فیزیکی: در صفحه کارمزد چند پلتفرمی که بررسی کردم، هزینه ضرب و بسته‌بندی برای تحویل طلای فیزیکی حدود ۳٪ ارزش طلا بود. معمولاً حداقل وزن هم دارد، پس طلای یک کارت کوچک را اغلب نمی‌شود فیزیکی گرفت.
طلای داخل کارت کجاست؟
در این مدل گیرنده طلای فیزیکی در دست ندارد. به نوشته خبرگزاری مهر، کاربر در عمل مالک «طلبی» به اندازه مشخصی طلاست که پلتفرم می‌گوید در خزانه دارد؛ همین گزارش از تأخیر در فروش و تسویه بعضی پلتفرم‌ها خبر داد.
دولت ۱۴ آبان ۱۴۰۴ دستورالعمل خرید و فروش آنلاین طلا را ابلاغ کرد. طبق گزارش سایت انتخاب از این مصوبه، پلتفرم‌ها باید زیر نظر سامانه ناظر بانک مرکزی کار کنند، فقط تا سقف طلای سپرده‌شده در خزانه بفروشند و طلای معامله‌شده را حداکثر ظرف هفت روز تحویل دهند، مگر مشتری نگهداری در خزانه را انتخاب کند. همین مصوبه می‌گوید ریسک معاملات با خود طرفین است و دولت یا بانک مرکزی تضمینی نمی‌دهد. پس قبل از خرید کارت، ببینید پلتفرم صادرکننده چقدر شفاف است و فروش و تحویلش چطور کار می‌کند.
کارت هدیه بیت‌کوین چیست؟
کارت هدیه بیت‌کوین کارتی است که مقدار مشخصی بیت‌کوین را در خود دارد و قیمتش هنگام خرید به تومان حساب می‌شود. گیرنده بعد از فعال کردن کارت، بیت‌کوین را در پنل رمزبانک نگه می‌دارد یا طبق سؤالات متداول صفحه محصول، با وارد کردن آدرس کیف پول برداشت می‌کند. اگر می‌خواهید جزئیات را قدم به قدم ببینید، کارت هدیه بیت‌کوین چطور کار می‌کند را بخوانید.
در ۲۹ مهر ۱۴۰۵ این صفحه مبلغ‌های ۵۰۰ هزار و ۱، ۲ و ۵ میلیون تومان را نشان می‌داد، اما فروش کارت‌ها موقتاً متوقف بود.
مقایسه کارت هدیه طلا و بیت‌کوین: نوسان، کارمزد، نقدشوندگی، نگهداری و پذیرش
جدول زیر دو کارت را با پنج معیار کنار هم می‌گذارد.
| معیار | کارت هدیه طلا | کارت هدیه بیت‌کوین رمزبانک |
|---|---|---|
| نوسان (۵ سال، به تومان) | بیشترین افت ۲۷٪ | بیشترین افت ۷۰٫۶٪ |
| کارمزد | خرید و فروش ۰٫۵ تا ۲٪ (گزارش مهر)، حدود ۳٪ برای تحویل فیزیکی، گاهی هزینه کارت و پست | کارمزد تبدیل ۰٫۵٪ در صفحه محصول؛ رقم نهایی را صفحه پرداخت نشان می‌دهد |
| نقدشوندگی | فروش به همان پلتفرم صادرکننده، یا تحویل فیزیکی و فروش در بازار | نگهداری در پنل، انتقال به عضو دیگر رمزبانک یا برداشت به کیف پول |
| نگهداری | در حساب پلتفرم؛ تحویل فیزیکی معمولاً حداقل وزن دارد | در پنل رمزبانک یا کیف پول شخصی گیرنده |
| پذیرش اجتماعی | برای همه نسل‌ها آشنا | برای بسیاری از خانواده‌ها هنوز توضیح لازم دارد |
نوسان: پنج سال داده واقعی
با قیمت پایانی روزانه طلای ۱۸ عیار (tgju) و بیت‌کوین (نوبیتکس) حساب کردم هدیه ۱۰ میلیون تومانی در هر کدام، بدون کارمزد، چه شده است. این داده گذشته است و آینده را پیش‌بینی نمی‌کند.
| بازه | ارزش هدیه طلا | ارزش هدیه بیت‌کوین | بیشترین افت طلا | بیشترین افت بیت‌کوین | بدترین ۳۰ روز طلا | بدترین ۳۰ روز بیت‌کوین |
|---|---|---|---|---|---|---|
| یک سال (از مهر ۱۴۰۴) | ۲۴٫۱ میلیون | ۱۸٫۰ میلیون | ۲۴٫۱٪ | ۳۳٫۱٪ | ۱۸٫۸٪- | ۲۸٫۳٪- |
| سه سال (از مهر ۱۴۰۲) | ۱۰۹٫۶ میلیون | ۱۴۳٫۸ میلیون | ۲۴٫۹٪ | ۳۳٫۱٪ | ۲۱٫۱٪- | ۲۸٫۳٪- |
| پنج سال (از مهر ۱۴۰۰) | ۲۳۰٫۲ میلیون | ۱۲۱٫۱ میلیون | ۲۷٫۰٪ | ۷۰٫۶٪ | ۲۱٫۱٪- | ۳۷٫۵٪- |
سه چیز از این عددها درمی‌آید:
- برنده به تاریخ شروع بستگی دارد. در بازه سه‌ساله بیت‌کوین جلوتر است، در بازه‌های یک‌ساله و پنج‌ساله طلا.
- طلا هم به تومان آرام نیست. در یک سال گذشته طلا در ۴۷ روز از ۲۹۸ روز معاملاتی ثبت‌شده بیش از ۳٪ جابه‌جا شد و بیت‌کوین در ۵۸ روز از ۳۶۵ روز. پس فرق اصلی را عمق افت می‌سازد.
- سقوط بزرگ مال بیت‌کوین است. افت ۷۰٫۶ درصدی بیت‌کوین در پنج سال یعنی هدیه‌ای که نزدیک اوج قیمت داده شده بود، در بدترین نقطه کمتر از یک‌سوم ارزش تومانی‌اش را داشت. بیشترین افت طلا در همین بازه ۲۷٪ بود.
مثال: هدیه ۵ میلیون تومانی در ۲۹ مهر ۱۴۰۵
در tgju ساعت ۱۱ صبح ۲۹ مهر ۱۴۰۵ هر گرم طلای ۱۸ عیار ۲۶٬۷۹۰٬۷۰۰ تومان بود. پس ۵ میلیون تومان پیش از کارمزد حدود ۱۸۷ میلی‌گرم طلا می‌خرد. با کارمزد ۰٫۵ تا ۲ درصدی، به گیرنده حدود ۱۸۳ تا ۱۸۶ میلی‌گرم می‌رسد، و این وزن برای تحویل فیزیکی در بیشتر پلتفرم‌ها کم است.
در همان روز، انتخاب‌گر مبلغ رمزبانک ۵ میلیون تومان را برابر ۰٫۰۰۰۲۳۱۷۶ بیت‌کوین نشان می‌داد. با کارمزد تبدیل ۰٫۵٪، حدود ۰٫۰۰۰۲۳۰۶ بیت‌کوین می‌ماند. برای مقایسه، نوبیتکس حدود همان ساعت هر بیت‌کوین را نزدیک ۲۱٫۷ میلیارد تومان معامله می‌کرد.
در این مثال هزینه دو طرف فاصله زیادی ندارد. فرق اصلی در نوسان و در جایی است که دارایی نگه داشته می‌شود.
مشاهده کارمزد و مبلغ‌های کارت هدیه بیت‌کوین
کدام برای چه کسی؟
کارت هدیه طلا برای کسی بهتر است که طلا را می‌شناسد و ممکن است پولش را ظرف یک سال لازم داشته باشد. کارت هدیه بیت‌کوین برای کسی است که افق چندساله دارد، با اپلیکیشن راحت است و از افت یک‌سومی هدیه‌اش نمی‌ترسد.
نظر شخصی من: اگر نمی‌دانید گیرنده با افت ۳۰ درصدی چه حالی پیدا می‌کند، طلا را انتخاب کنید. اما برای کسی که خودش درباره بیت‌کوین کنجکاو است، کارت طلا فقط یک سکه دیگر است. برای کسی که دارایی دیجیتال می‌خواهد ولی نوسان را دوست ندارد، هدیه تتر با ارزش دلاری آرام‌تر است؛ تفاوتشان را در مقایسه کارت هدیه تتر با بیت‌کوین ببینید.
یک نکته ریسک: نه طلا و نه بیت‌کوین بی‌خطر نیستند و این مقاله توصیه سرمایه‌گذاری نیست. ارزش هر دو به تومان بالا و پایین می‌رود. کارت طلا به سلامت پلتفرم صادرکننده وابسته است و کارت بیت‌کوین به نوسان شدید بازار و به اینکه گیرنده کد و دسترسی‌اش را گم نکند.
از کجا شروع کنید؟
اول بپرسید گیرنده کِی ممکن است به این پول نیاز پیدا کند. اگر جواب «همین امسال» است، طلا؛ اگر سال‌ها به آن دست نمی‌زند، بیت‌کوین هم گزینه است. برای کارت طلا، قبل از خرید کارمزد فروش و شرایط تحویل پلتفرم را بخوانید. اگر به رمزارز رسیدید، مشاهده کارت‌های هدیه بیت‌کوین و تتر مبلغ‌ها و کارمزد هر دو کارت را کنار هم نشان می‌دهد. برای آشنایی کامل‌تر، راهنمای کامل هدیه دادن بیت‌کوین و تتر را بخوانید.
سؤالات متداول
کارت هدیه طلا را کجا می‌شود نقد کرد؟
معمولاً فقط در همان پلتفرمی که کارت را صادر کرده است. گیرنده باید در آن پلتفرم ثبت‌نام و احراز هویت کند، طلا را به حسابش ببرد و با قیمت همان پلتفرم بفروشد. راه دیگر درخواست تحویل فیزیکی است که هزینه ضرب و حداقل وزن دارد. شرایط فروش و زمان تسویه را قبل از خرید در صفحه کارمزد و قوانین پلتفرم ببینید.
طلا مطمئن‌تر است یا بیت‌کوین؟
از نظر نوسان، طلا در گذشته آرام‌تر بوده است. در پنج سال گذشته بیشترین افت تومانی طلای ۱۸ عیار ۲۷٪ و بیت‌کوین ۷۰٫۶٪ بود (محاسبه از داده روزانه tgju و نوبیتکس). این عددها آینده را پیش‌بینی نمی‌کنند. کارت هدیه طلا یک ریسک جدا هم دارد: به پلتفرم صادرکننده وابسته است.
رمزبانک کارت هدیه طلا دارد؟
نه. رمزبانک در حال حاضر کارت هدیه بیت‌کوین و کارت هدیه تتر عرضه می‌کند و کارت هدیه طلا ندارد. کارت هدیه طلا را پلتفرم‌های آنلاین فروش طلا صادر می‌کنند.
منابع
- tgju، قیمت طلای ۱۸ عیار: نرخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵ و قیمت پایانی روزانه از ۱۳۹۹ تا امروز.
- نوبیتکس، قیمت بیت‌کوین: داده روزانه بیت‌کوین به تومان از ۱۳۹۹ تا ۲۹ مهر ۱۴۰۵.
- خبرگزاری مهر، وقتی طلا نقد نمی‌شود؛ هشدار درباره خریدهای بدون تحویل فیزیکی: کارمزد نیم تا دو درصدی پلتفرم‌ها و ریسک تسویه.
- انتخاب، ابلاغ آیین‌نامه خرید و فروش آنلاین طلا: مصوبه ۱۴ آبان ۱۴۰۴ به نقل از تسنیم.
- صفحه گیفت کارت بیت‌کوین و سؤالات متداول رمزبانک (بازدید ۲۹ مهر ۱۴۰۵): حداقل شارژ، مبلغ‌ها، کارمزد، زمان ارسال و توقف موقت فروش.
درباره نویسنده: علیرضا جلیلی بنیان‌گذار رمزبانک است. پیش از آن مدیر محصول و مهندس DevOps بوده و محصولات فین‌تک و رمزارزی می‌سازد.
